Từ đam mê công nghệ, anh Nùng Văn Sì tự chế tạo máy giã cốm và nhiều loại máy nông nghiệp.

Từ niềm đam mê sửa chữa đến những sáng chế hữu ích

Sinh ra và lớn lên tại xã Tát Ngà, một địa bàn vùng sâu, vùng xa của tỉnh Tuyên Quang, anh Nùng Văn Sì thấu hiểu những vất vả của người nông dân trong quá trình lao động sản xuất. Địa hình đồi núi, ruộng bậc thang, diện tích canh tác phân tán khiến việc đưa máy móc vào sản xuất nông nghiệp gặp không ít khó khăn. Trong khi đó, nhiều công việc vẫn phụ thuộc chủ yếu vào sức người, đòi hỏi nhiều thời gian và công sức.

Dù chỉ học hết lớp 5, anh Sì lại có niềm đam mê đặc biệt với máy móc, thiết bị kỹ thuật. Từ năm 16 tuổi, anh đã biết sửa chữa đài, tivi cho bà con hàng xóm. Những lần tháo lắp, tìm hiểu nguyên lý hoạt động của các thiết bị đã khơi dậy trong anh niềm yêu thích kỹ thuật và thôi thúc anh tiếp tục tìm tòi, học hỏi.

Không có điều kiện theo học các trường chuyên ngành, anh lựa chọn cách tự học thông qua mạng xã hội, các video hướng dẫn và những tài liệu tìm kiếm được trên internet. Từ việc quan sát, nghiên cứu nguyên lý hoạt động của từng loại máy, anh từng bước tích lũy kiến thức, hình thành ý tưởng và tìm cách vận dụng vào điều kiện thực tế tại địa phương. Điều đáng quý là anh không dừng lại ở việc tìm hiểu lý thuyết mà mạnh dạn biến những kiến thức học được thành sản phẩm cụ thể. Bằng nguồn kinh phí tự bỏ ra, anh tự mày mò thiết kế bản vẽ, tìm kiếm vật liệu, liên hệ với xưởng cơ khí Huệ Dần tại xã Mèo Vạc để gia công, hàn các chi tiết, sau đó mang về lắp ráp, hoàn thiện và đưa máy móc vào sử dụng.

Anh Sì giới thiệu với Chủ tịch UBND xã Tát Ngà về máy giã cốm do mình tự chế tạo.

Quá trình ấy đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ và tinh thần không ngại khó. Mỗi sản phẩm đều là kết quả của quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu sử dụng. Từ những ý tưởng ban đầu, anh Sì đã từng bước chế tạo được nhiều loại máy móc hữu ích như máy gặt liên hoàn, máy cày, máy bừa, máy cắt cỏ, quạt điện, máy giã cốm, máy bổ củi...

Những chiếc máy mang lại hiệu quả thiết thực cho người dân

Điểm nổi bật trong các sản phẩm do anh Nùng Văn Sì chế tạo là sự phù hợp với điều kiện địa hình, đất đai và nhu cầu sản xuất của người dân địa phương. Các máy móc được thiết kế sử dụng điện, hướng đến việc hỗ trợ những công việc vốn đòi hỏi nhiều sức lao động thủ công. Trong số những sản phẩm đã chế tạo, máy gặt liên hoàn là một trong những công trình khiến anh dành nhiều thời gian và công sức nhất. Để hoàn thiện chiếc máy này, anh mất khoảng 40 ngày nghiên cứu, thiết kế, gia công và lắp ráp. Với các loại máy cày, máy bừa, máy giã cốm và máy bổ củi, thời gian thực hiện khoảng 7 ngày mỗi sản phẩm; riêng máy cắt cỏ được thiết kế, lắp ráp trong khoảng 2 ngày. Những con số ấy cho thấy sự chủ động, quyết tâm và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn của người nông dân vốn không được đào tạo bài bản về cơ khí.

Đối với địa bàn có nhiều ruộng bậc thang như xã Tát Ngà, việc nghiên cứu những thiết bị phù hợp với điều kiện canh tác có ý nghĩa quan trọng. Máy móc có thể hỗ trợ người dân thực hiện các công đoạn sản xuất thuận lợi hơn, giảm bớt sự phụ thuộc vào sức lao động chân tay, tiết kiệm thời gian và góp phần nâng cao năng suất lao động.

Không chỉ phục vụ sản xuất nông nghiệp, các sản phẩm như máy giã cốm, máy bổ củi còn hướng đến giải quyết những công việc quen thuộc trong đời sống hằng ngày. Từ đồng ruộng đến sinh hoạt gia đình, những sáng chế của anh đều xuất phát từ nhu cầu thực tế và mong muốn làm cho công việc của người dân trở nên nhẹ nhàng, hiệu quả hơn. Nhờ tính ứng dụng thực tiễn, các sản phẩm do anh Sì chế tạo được người dân trong vùng quan tâm, đánh giá cao.

Máy gặt lúa liên hoàn của anh Sì chế tạo rất phù hợp với ruộng bậc thang.

Lan tỏa tinh thần tự học, sáng tạo ở vùng cao nguyên đá Đồng Văn

Câu chuyện của anh Nùng Văn Sì không chỉ là câu chuyện về những chiếc máy do một người nông dân tự tay chế tạo, mà còn là minh chứng sinh động cho giá trị của tinh thần tự học, ý chí vượt khó và khát vọng sáng tạo trong lao động.

Trong điều kiện còn nhiều khó khăn, anh không lấy hạn chế về trình độ học vấn làm rào cản. Trái lại, anh chủ động tìm kiếm kiến thức, học hỏi từ thực tiễn, tận dụng những phương tiện sẵn có để từng bước biến ý tưởng thành hiện thực. Anh lựa chọn cách làm thiết thực, bắt đầu từ nhu cầu của gia đình và cộng đồng, nghiên cứu giải pháp, rồi kiên trì hoàn thiện sản phẩm cho đến khi có thể đưa vào sử dụng.

Ngoài chế tạo máy gặt, máy giã cốm, anh Sì còn chế tạo máy cày, máy bừa, máy cắt cỏ.

Những việc làm ấy có ý nghĩa thiết thực đối với phong trào thi đua lao động sản xuất, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật tại địa phương. Tấm gương của anh cũng cho thấy khoa học, công nghệ không phải là điều gì quá xa vời đối với người nông dân. Khi có niềm đam mê, tinh thần ham học hỏi và quyết tâm thực hiện, mỗi người đều có thể tìm ra những cách làm mới để cải thiện hiệu quả công việc và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tấm gương người nông dân Nùng Văn Sì là câu chuyện đẹp về lao động sáng tạo ở vùng cao Tát Ngà, góp phần lan tỏa tinh thần tự học, cần cù, sáng tạo, ý chí vượt khó và khát vọng đổi mới trong cộng đồng, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp ngày càng hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Bài, ảnh: Quỳnh Lưu