Những ngày đầu làm cộng tác viên dân số, bà gặp nhiều khó khăn do nhận thức của bà con còn hạn chế. Để công tác tuyên truyền có hiệu quả, bà tìm tòi nhiều cách tuyên truyền sáng tạo. Những câu khẩu hiệu, pháp lệnh dân số khô cứng được bà “vận” vào những bài thơ ngắn gọn, dễ thuộc, đi vào lòng người như: “Sinh con chỉ một đến hai/Cho dù là gái hay trai đẹp lòng/Vợ chồng ý hợp tâm đồng/Hai con xin nhớ đặt vòng tránh thai”; “Dù gái dù trai/Chỉ hai là đủ/Xin đừng cổ hủ/Nhất định phải “trai”/Để rồi ngày mai/Nguy cơ bùng nổ...”. Những câu thơ vui nhộn như thế được bà lồng ghép vào những buổi họp thôn khiến không khí buổi họp sôi nổi hẳn, ai cũng nhiệt tình hưởng ứng. Anh Nông Văn Sửu cho biết: “Gia đình tôi sinh được 2 con gái, tôi bàn với vợ là sinh thêm một con trai nữa. Được bà Mỵ nhiệt tình vận động tuyên truyền nên dừng lại ở hai con để nuôi dạy cho tốt. Vợ chồng tôi quyết định không sinh nữa vì con gái, con trai đều là con của mình cả...”.

Bà Mỵ bảo, Then Tày được bà con ví von như cây đa nhiều cành, nhiều nhánh lan tỏa, bám rễ vào đời sống văn hóa tinh thần của người dân. Làn điệu Then bắt nguồn từ sáng tạo dân gian và theo dòng chảy đời sống, những làn điệu ấy được biến chuyển thích nghi với đời sống mới. Để hòa nhịp văn hóa cổ truyền vào cuộc sống ngày nay thì việc “khoác áo mới” cho dân ca là điều bà luôn tâm niệm. 

Đến nay, bà Mỵ đã sáng tác và chuyển thể hàng trăm bài hát Then về các chủ đề khác nhau. Điển hình như Bài ca dân số, Dinh dưỡng mọi nhà, Chủ trương hợp lòng dân. Rồi trong những ngày cả nước gồng mình chống lại đại dịch Covid-19, bà cũng đã sáng tác bài hát Then Covid - lịch sử, Thông điệp 5k, Cảm ơn người chiến sỹ áo trắng... Thời gian này, tỉnh ta tích cực tuyên truyền tiêm phòng vắc-xin Covid-19 mũi nhắc lại. Trước tình trạng nhiều người dân lơ là, tránh tiêm phòng, bà Mỵ đã sáng tác bài hát Then Tuyên truyền về tiêm phòng vắc-xin: “Ới la! Trước luồng bão dịch “cô na”/Dân ta đoàn kết vượt qua an toàn/Vì thế không được chủ quan ới la!/Tiêm vắc- xin đầy đủ không loan tin mù/Mũi 3, mũi 4 tự tin/Không lo virut hoành hành như xưa”…

Bên cạnh hát hay, đàn giỏi, sáng tác được nhiều bài, bà Mỵ còn là “nghệ nhân” tích cực truyền “lửa Then” cho thế hệ trẻ. Bà luôn động viên và khuyến khích các bạn trẻ tìm hiểu về Then. Bà cho biết, bà luôn cố gắng để tiếng Then như một sợi dây kết nối mọi thế hệ gần nhau. Đó là sức mạnh để tiếng hát Then vang mãi trên mảnh đất quê hương.

Câu lạc bộ hiện có 12 thành viên từ 6 đến 14 tuổi. Em Lục Huyền Lương, 11 tuổi chia sẻ: “Được bà Mỵ chỉ bảo nhiệt tình nên 2 năm nay em đã học và thuộc nhiều bài Then cổ, Then lời mới. Em còn thường xuyên tham gia các hội diễn văn nghệ, giao lưu của xã, huyện tổ chức, giúp mọi người được thưởng thức và hiểu hơn những nét văn hóa truyền thống của dân tộc Tày”.

Thời gian gần đây, bà Mỵ còn biết sử dụng mạng xã hội, quay video hoặc phát trực tiếp để “lan tỏa” đến mọi người. Bà bảo, còn sức còn sáng tác, còn cống hiến hết mình để nhiều người biết đến Then, hiểu thêm lời ca ý nghĩa bà gửi gắm. Với những đóng góp tích cực cho thôn bản, bà Mỵ đã nhận được nhiều giấy khen của chính quyền địa phương. Trong đó bà được UBND huyện Yên Sơn tặng giấy khen vì có thành tích xuất sắc trong công tác dân tộc, giai đoạn 2014 - 2019.

Vương Thuý Hằng, Ban Dân vận Tỉnh uỷ