Những địa chỉ đỏ – mạch nguồn cách mạng trên quê hương Tuyên Quang

19/08/2026
65

TGDV - ​​​​​​​Mỗi độ tháng Tám về, những địa danh cách mạng trên quê hương Tuyên Quang lại trở thành điểm đến của những hành trình về nguồn. Từ Tân Trào – nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng lãnh đạo Tổng khởi nghĩa giành chính quyền năm 1945; Kim Bình – nơi diễn ra Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng; đến Căng Bắc Mê – nơi những chiến sĩ cộng sản được tôi luyện trong lao tù thực dân…, mỗi địa danh là một trang sử sống động. Trở về những địa chỉ đỏ hôm nay không chỉ để ôn lại quá khứ, mà còn để hiểu sâu sắc giá trị của độc lập, tự do, từ đó hun đúc niềm tự hào và ý thức tiếp nối truyền thống của mỗi thế hệ.

Tân Trào – nơi phát đi mệnh lệnh Tổng khởi nghĩa

Giữa núi rừng Việt Bắc, Tân Trào mang trong mình những dấu mốc đặc biệt của lịch sử dân tộc. Từ cuối tháng 5 đến tháng 8/1945, Lán Nà Nưa là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh sống và làm việc, trực tiếp chỉ đạo công tác chuẩn bị Tổng khởi nghĩa. Tại đây, Người cùng Trung ương Đảng chuẩn bị nhiều chủ trương, quyết sách quan trọng cho thời khắc quyết định của cách mạng.

Từ ngày 13 đến 15/8/1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào, quyết định phát động Tổng khởi nghĩa. Trong hai ngày 16 và 17/8/1945, Quốc dân Đại hội diễn ra tại đình Tân Trào với hơn 60 đại biểu đại diện cho các địa phương, các giới, các dân tộc, đảng phái và đoàn thể. Đại hội tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa; thông qua 10 chính sách lớn của Việt Minh; quy định Quốc kỳ, Quốc ca; thành lập Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.

Chiều 16/8/1945, dưới cây đa Tân Trào, đồng chí Võ Nguyên Giáp thay mặt Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc đọc Quân lệnh số 1, chỉ huy đơn vị Việt Nam Giải phóng quân tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên, mở đường về Hà Nội. Từ Tân Trào, mệnh lệnh Tổng khởi nghĩa được truyền đi, góp phần mở đầu những ngày toàn dân vùng lên giành chính quyền trong cả nước.

Hơn tám thập niên đã qua, cảnh vật nhiều đổi thay, nhưng giá trị của những quyết định lịch sử tại Tân Trào vẫn còn nguyên vẹn. Mỗi mái đình, căn lán, gốc cây nơi đây không chỉ nhắc nhớ một thời khắc hào hùng, mà còn giúp thế hệ hôm nay hiểu rằng độc lập, tự do là thành quả của bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần đoàn kết và những hy sinh lớn lao của cả dân tộc. Vì vậy, với mỗi cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên và chiến sĩ, về Tân Trào cũng là dịp soi chiếu trách nhiệm của mình trước truyền thống quê hương và yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Thầy trò thăm Lán Nà Nưa, Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào.

Kim Bình – dấu son trong lịch sử Đảng

Nếu Tân Trào gắn với mùa thu độc lập năm 1945, Kim Bình là một dấu son đặc biệt của cách mạng Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Đầu năm 1951, giữa núi rừng Việt Bắc, Kim Bình được Trung ương lựa chọn làm địa điểm tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng. Từ ngày 11 đến 19/2/1951, Đại hội diễn ra với sự tham dự của 158 đại biểu chính thức và 53 đại biểu dự khuyết, đại diện cho hơn 760.000 đảng viên trong cả nước. Đây là Đại hội đầu tiên của Đảng được tổ chức trong nước, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của Đảng và cách mạng Việt Nam.

Đại hội quyết định đưa Đảng ra hoạt động công khai với tên gọi Đảng Lao động Việt Nam; thông qua Báo cáo chính trị do Chủ tịch Hồ Chí Minh trình bày, Báo cáo Bàn về cách mạng Việt Nam do đồng chí Trường Chinh trình bày cùng Chính cương, Tuyên ngôn và Điều lệ mới của Đảng. Những quyết sách của Đại hội đã bổ sung, hoàn chỉnh đường lối cách mạng, củng cố lực lượng, đưa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp phát triển đến thắng lợi.

Các em học sinh tìm hiểu Di tích Hội trường Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Bình.

Đến Kim Bình hôm nay, Hội trường Đại hội, lán làm việc và các điểm di tích liên quan vẫn gợi nhắc những ngày tháng lịch sử, khi giữa đại ngàn Việt Bắc, trí tuệ và ý chí của Đảng được tập trung để quyết định những vấn đề lớn của cách mạng. Trong điều kiện chiến tranh gian khổ, những quyết sách được đưa ra tại Kim Bình thể hiện bản lĩnh, trí tuệ, năng lực lãnh đạo của Đảng và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Kim Bình vì thế không chỉ là một địa danh lịch sử, mà còn là địa chỉ giáo dục sâu sắc về bản lĩnh chính trị, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường và trách nhiệm trước vận mệnh đất nước. Với cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên hôm nay, về Kim Bình là dịp hiểu sâu hơn lịch sử của Đảng và những quyết định mang ý nghĩa chiến lược trong năm tháng cam go của cách mạng; từ đó củng cố niềm tin, nâng cao ý thức trách nhiệm, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Căng Bắc Mê – nơi tôi luyện ý chí người cộng sản

Trong những năm 1939 -1942, Căng Bắc Mê được thực dân Pháp sử dụng để giam giữ, quản thúc nhiều chiến sĩ cách mạng. Nằm giữa địa hình núi rừng hiểm trở, nơi đây từng là một nhà tù khắc nghiệt. Tuy nhiên, những bức tường được dựng lên để giam cầm thể xác không thể khuất phục ý chí của những người cộng sản. Trong cảnh tù đày, các chiến sĩ vẫn đoàn kết, tổ chức học tập, đấu tranh, tuyên truyền và giác ngộ quần chúng, góp phần gây dựng cơ sở cách mạng trên địa bàn. Chính từ nơi tưởng như chỉ có đau thương và mất mát ấy, tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh tiếp tục lan tỏa.

Những dấu tích còn lại tại Căng Bắc Mê hôm nay là chứng nhân của một thời kỳ lịch sử. Di tích không chỉ giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn những gian khổ các chiến sĩ cách mạng từng trải qua, mà còn gợi nhắc một chân lý: có thể giam cầm con người, nhưng không thể khuất phục ý chí và khát vọng tự do. Đó là bài học về bản lĩnh, niềm tin và sự kiên định mà thời gian không thể làm phai mờ.

Học viên lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng tham quan thực tế tại Di tích lịch sử Căng Bắc Mê

Trao truyền mạch nguồn cách mạng

Tân Trào, Kim Bình, Căng Bắc Mê cùng nhiều địa chỉ đỏ khác trên quê hương Tuyên Quang tạo thành một không gian đặc biệt để giáo dục lịch sử và truyền thống cách mạng. Mỗi địa danh mang một câu chuyện riêng, nhưng cùng hội tụ những giá trị chung: lòng yêu nước, ý chí độc lập, tinh thần đoàn kết và niềm tin vào sức mạnh của Nhân dân.

Những năm qua, các cơ quan, đơn vị, trường học, lực lượng vũ trang, tổ chức Đoàn và địa phương trong tỉnh thường xuyên tổ chức các hoạt động về nguồn, dâng hương, báo công, sinh hoạt chính trị, tham quan, tìm hiểu di tích. Qua đó, những địa chỉ đỏ từng bước trở thành các “lớp học lịch sử” trực quan, giúp lịch sử đến gần hơn với cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh thiếu niên và Nhân dân. Đặc biệt, với thế hệ trẻ, việc trực tiếp đứng tại nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh từng sống và làm việc, nơi Quốc dân Đại hội diễn ra, nơi Việt Nam Giải phóng quân xuất quân hay nơi các chiến sĩ cách mạng từng chịu cảnh tù đày sẽ tạo nên những cảm nhận mà không trang sách nào có thể thay thế hoàn toàn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ vào bảo tồn, giới thiệu và phát huy giá trị di tích cũng mở ra những phương thức mới. Mã QR, bản đồ số, tư liệu số, hình ảnh, phim tư liệu và các sản phẩm truyền thông trực quan góp phần đưa câu chuyện lịch sử đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Hơn 80 năm kể từ mùa thu năm 1945, Tuyên Quang đã có những bước phát triển mới. Trên hành trình hướng tới tương lai, những giá trị được hun đúc từ vùng đất cách mạng vẫn là nguồn sức mạnh tinh thần quý báu, góp phần bồi đắp niềm tin, ý chí và khát vọng phát triển. Nếu thế hệ cha ông làm nên độc lập bằng lòng yêu nước, ý chí tự cường và sự hy sinh to lớn; các thế hệ đi sau tiếp tục chiến đấu, bảo vệ vững chắc Tổ quốc, thì thế hệ hôm nay có trách nhiệm tiếp nối bằng tri thức, bản lĩnh, tinh thần đổi mới, sáng tạo và khát vọng cống hiến.

Về nguồn không chỉ là trở về với những dấu mốc lịch sử, mà còn là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên và người dân nhìn lại truyền thống, củng cố niềm tin, nâng cao trách nhiệm trước Đảng, trước Nhân dân, trước quê hương, đất nước. Niềm tự hào về truyền thống chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể; lòng biết ơn chỉ thực sự sâu sắc khi được thể hiện bằng ý thức kỷ luật, sự tận tụy trong công việc, nỗ lực học tập, lao động, sáng tạo và những đóng góp thiết thực cho cộng đồng.

Trong dòng chảy thời gian, diện mạo những địa chỉ đỏ có thể đổi thay, nhưng giá trị lịch sử và những bài học cách mạng vẫn còn nguyên ý nghĩa. Từ Tân Trào, Kim Bình, Căng Bắc Mê đến hàng trăm di tích lịch sử, văn hóa trên quê hương Tuyên Quang, những câu chuyện về lòng yêu nước, ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết và khát vọng độc lập vẫn tiếp tục được kể lại, trao truyền qua các thế hệ. Đó chính là mạch nguồn cách mạng – được hình thành trong đấu tranh giành độc lập, bồi đắp qua các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc và tiếp tục được phát huy bằng quyết tâm xây dựng quê hương Tuyên Quang phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc, góp phần cùng cả nước vững bước trong kỷ nguyên mới.

Khánh Ngân


Tin liên quan
Hỏi đáp về Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang, Lần thứ I, Nhiệm kỳ 2025 - 2030