Trong kỷ nguyên số, chiếc điện thoại thông minh dễ dàng giúp mỗi người dùng mạng xã hội có thể trở thành một “nhà báo công dân”, một “người sáng tạo nội dung số”. Chỉ cần vài giây, một dòng trạng thái, một bức ảnh hay một đường link có thể lan tỏa tới hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người. Nhiều nền tảng mạng xã hội hiện nay còn áp dụng cơ chế trả tiền, thưởng doanh thu cho các bài viết, video có lượt xem cao, khiến không ít cá nhân chạy theo mục tiêu kiếm tiền bằng mọi giá. Chính điều này vô tình tạo ra môi trường khuyến khích các nội dung “giật tít, câu view, suy diễn”, thậm chí bịa đặt, thổi phồng sự thật để thu hút sự chú ý. Sự tiện lợi của công nghệ mang lại nhiều giá trị tích cực, nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức chưa từng có đối với văn hóa tiếp nhận và chia sẻ thông tin trong xã hội hiện đại khi chưa có kỹ năng nhận diện và kiểm chứng.

Thực tế tại Tuyên Quang cho thấy, khi một số hoạt động lễ hội truyền thống được điều chỉnh thời gian tổ chức để phù hợp với điều kiện học tập của học sinh và nhu cầu tham quan của người dân, phần lớn nhân dân đều đồng thuận. Tuy nhiên, trên không gian mạng vẫn xuất hiện một số bài viết, bình luận thiếu kiểm chứng, suy diễn chủ quan về chủ trương này, từ đó dẫn dắt dư luận theo chiều hướng tiêu cực. Những nội dung này đã đưa ra nhận định phiến diện, suy diễn chủ quan, định hướng dư luận theo chiều hướng tiêu cực, gây hoài nghi không cần thiết trong một bộ phận người dân. Đây không chỉ là hành vi thiếu trách nhiệm trong tiếp nhận và chia sẻ thông tin, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến nỗ lực chung của các cơ quan chức năng trong việc tổ chức lễ hội an toàn, văn minh, đúng quy định.

Như vậy, thực tế cho thấy, ngày nay không gian mạng đã trở thành “Mặt trận tư tưởng” quan trọng. Mỗi đảng viên không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn có thể là một “Đại sứ truyền thông” của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương. Bởi vậy, nâng cao văn hóa tiếp nhận thông tin và trách nhiệm khi chia sẻ trên mạng xã hội không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc đối với mỗi cán bộ, đảng viên. Văn hóa sử dụng mạng xã hội được tạo nên từ những điều rất đơn giản như: Không vội tin, không vội chia sẻ khi thông tin chưa được kiểm chứng; không tham gia bình luận cực đoan, xúc phạm cá nhân, tổ chức; ưu tiên lan tỏa thông tin tích cực, chính thống; ứng xử chuẩn mực, nhân văn, có trách nhiệm với từng phát ngôn của mình. Mỗi đảng viên cần nhận thức rõ, trên không gian mạng, đảng viên không chỉ thông tin, tương tác, ứng xử với tư cách cá nhân, mà còn đại diện cho tổ chức liên quan. Một lời nói thiếu thận trọng có thể làm suy giảm niềm tin; ngược lại, một chia sẻ chuẩn mực có thể góp phần định hướng dư luận, lan tỏa giá trị tốt đẹp.

Hiện nay, tỉnh đang thực hiện có hiệu quả các giải pháp về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Tuyên Quang trở thành nguồn lực nội sinh và động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững; xây dựng và thực hiện hệ giá trị đạo đức, chuẩn mực con người Tuyên Quang trong thời kỳ mới phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, thẩm mỹ, năng lực sáng tạo, kỹ năng sống, kỹ năng nghề nghiệp, ý thức công dân, tuân thủ pháp luật. Khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự cường, tinh thần đoàn kết, khát vọng xây dựng Tuyên Quang phát triển trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam. Việc thể chế hóa các giá trị văn hóa đã tạo ra “Kim chỉ nam” để người dân, đặc biệt là đội ngũ đảng viên, có cơ sở nhận diện thông tin xấu độc, biết cách sàng lọc, phản biện và ứng xử phù hợp.

Những nguyên tắc thiết thực cho đảng viên trên không gian mạng

Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng hiện nay, việc xây dựng bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm và văn hóa ứng xử trên môi trường số đối với mỗi cán bộ, đảng viên và quần chúng Nhân dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không gian mạng không chỉ là nơi trao đổi thông tin đơn thuần, mà còn là “Mặt trận” tư tưởng, nơi các thế lực thù địch triệt để lợi dụng để phát tán thông tin sai trái, xuyên tạc, kích động, gây nhiễu loạn nhận thức xã hội. Mỗi cán bộ, đảng viên Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang cần tiếp tục thực hiện nghiêm Quy định số 85-QĐ/TW, ngày 07/10/2022 của Ban Bí thư về việc cán bộ, đảng viên thiết lập và sử dụng trang thông tin điện tử cá nhân trên Internet, mạng xã hội; Quyết định số 874/QĐ-BTTTT, ngày 17/6/2021 của Bộ Thông tin và truyền thông về việc ban hành bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội. Gương mẫu đi đầu tham gia xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên không gian mạng và thực hiện tốt những nguyên tắc “5 KHÔNG”: (1) Không đọc mỗi tiêu đề rồi chia sẻ; (2) Không phát tán tin chưa được kiểm chứng; (3) Không bình luận kích động, cực đoan; (4) Không tiếp tay cho các trang mạng thiếu chính thống; (5) Không im lặng trước thông tin sai trái mà bản thân nắm bắt và hiểu rõ nguyên tắc “3 NÊN”: (1) Nên kiểm tra nguồn tin trước khi chia sẻ; (2) Nên ưu tiên dẫn nguồn từ báo chí chính thống; (3) Nên chủ động lan tỏa thông tin tích cực, gương người tốt - việc tốt.

Cùng với đó, cán bộ, đảng viên phải thực sự là lực lượng đi đầu trong xây dựng văn hóa mạng: Nói lời chuẩn mực, chia sẻ có trách nhiệm, ứng xử nhân văn, góp phần định hướng dư luận xã hội. Nâng cao kỹ năng nhận diện tin giả, hiểu biết pháp luật về an ninh mạng, về trách nhiệm phát ngôn trên không gian số. Xây dựng văn hóa số là một quá trình lâu dài, nhưng bắt đầu từ những hành động rất cụ thể của hôm nay. Mỗi cán bộ, đảng viên cần thực sự trở thành một “Công dân số văn minh”, “Chiến sĩ truyền thông trách nhiệm”, góp phần giữ vững môi trường thông tin lành mạnh trên không gia số, mạng xã hội.

Trần Thảo